Wanneer je deze mooi en modern vormgegeven hardcover voor het eerst in handen houdt en doorbladert, zal de luxe vormgeving al gauw opvallen. De friswitte, glanzende pagina’s met aantrekkelijke en moderne opmaak, maakt dat de eerste indruk van dit werk uitnodigend is. De helderblauwe cover met de meeuw als treffende parabool voor het verlangen naar de zee, doet denken aan één van mijn favoriete boeken: Jonathan Livingston Seagull, waarbij verlangen eveneens een betekenisvolle rol speelt. In dit werk echter, verwijst het verlangen naar de zee, naar de wens van de auteurs die aan dit boek meewerkten, naar opwaardering van hun beroep als adviseur of coach naar dat van organisatiecoach, waarbij begeerte naar meer duurzame resultaten in organisaties bewerkstelligen, overeenkomstige drijfveer is.
In dit boek, dat uit vier delen bestaat, vind je een inkijk in de praktijk van de diverse organisatiecoaches (zestien in totaal) die aan dit werk hebben meegewerkt. In de inleiding is te lezen dat Van den Boomen en Van Jaarsveld de auteurs specifiek hebben gevraagd om duidelijk weer te geven wat ze als organisatiecoach in de praktijk aan het doen zijn, zodat ook voor de lezer veel handreikingen uit de bijdragen te destilleren zijn. En dit helder verwoorden welke keuzes gemaakt zijn, is goed gelukt!
Na de introductie in het eerste deel, waarbij ondermeer het ontstaansproces van dit boek aan de orde komt, maar ook adviseren versus coachen wordt uitgelicht, waarnaast een ordening van interventies in organisatiecoaching wordt gegeven, wordt in het tweede deel ingegaan op het zogenaamde Oploeven. In dit deel gaat het over praktijken van diverse professionele begeleiders die hun rol wat proberen op te rekken om hun effectiviteit als begeleider van veranderingen in organisaties te vergroten. Hier vind je hoofdstukken terug als het aan de slag gaan met kernwaarden binnen de hulpverlening, waarbij organisatiebreed wordt ingegaan op de toepassing van succesfactoren voor coaching en het toepassen van ‘Appreciative Inquiry’ bij het uitdokteren van een nieuwe rol in een ziekenhuis. In het derde deel; Koers bepalen, staan verschillende werkwijzen van organisatiecoaches centraal. Zo schrijft Eva Beerends bijvoorbeeld in een aansprekend hoofdstuk over de toepassing van organisatieopstellingen naar aanleiding van de zoektocht naar een nieuwe directeur-bestuurder en komt de interactie via verhalen (het narratieve model) in een ander hoofdstuk aan de orde. Deel vier sluit af met de kunst van het navigeren, waarin conclusies over de interventies van organisatiecoaches getrokken worden en waar de de principes van organisatiecoaching uit de doeken wordt gedaan.
Een verfrissend en inspirerend boek, met echte verhalen. Een boek over successen en leermomenten, waar een aangenaam en enthousiasmerend soort energie van uitgaat. Deze uitgave roept op tot uitwisseling van ideeën voor het nieuwe vakgebied van organisatiecoaching en is met recht een aanwinst voor iedere organisatieadviseur of coach die zijn blikveld wil verruimen!
Audrey de Jong, arbeids- en organisatiepsycholoog
Een mooi, zwaar boek, met een prachtige foto op de voorkant van een meeuw in zweefvlucht. Dat nodigt uit tot lezen. Toch ben ik meerdere keren weer opnieuw begonnen in het boek. Nu ik het uit heb snap ik ook waarom: het is een veelomvattend boek, veel theorie, voorbeelden, instrumenten en verschillende auteurs. Te veelomvattend om in 1 keer uit te lezen. De veelheid maakt het boek een ‘must have’ in de boekenkast van elke adviseur, coach, trainer en organisatiecoach. Maar voor wie was het boek nu? De coach of toch de adviseur? Het is ‘de kunst van het navigeren’ tussen verschillende rollen en opvattingen, stellen de samenstellers. Toch beantwoordt het boek de vraag wat is een organisatiecoach wel degelijk, alleen niet in het begin maar halverwege het boek. Het geeft in deel 1 aan wat adviseren is en wat coaching is. Dat maakt het makkelijker leesbaar. Zoals altijd is het lastiger om de rode draad te vinden in een boek wat met meerderen geschreven is. In dit boek is dat prima opgelost. Met termen uit de zeevaart worden er in het boek 4 delen onderscheiden. Deel 1 gaat in op het ontstaan van het boek en de motieven van de auteurs en redactie. In deel 1 wordt ook het begrippenkader uitgelegd. Deel 2 gaat over oploeven, de praktijk dus. Er staan veel voorbeelden in waarin duidelijk wordt hoe dichtbij elkaar coaching, advies en training ligt. De genoemde voorbeelden om verschil te duiden mislukken in mijn ogen voor een deel: ‘ de organisatiecoach stelt aannames van de opdrachtgever ter discussie’ of ‘ de organisatiecoach brengt zaken vooraf in kaart’, maken het niet makkelijker om de adviseur en de coach uit elkaar te halen. Het lijkt dan soms meer te gaan om de kwaliteit van een professional. Toch staan er ook prachtvoorbeelden zoals: ‘ de organisatiecoach haalt de oplossing uit het systeem’ die wel duidelijk maken waar het onderscheidend vermogen zit voor wat betreft organisatiecoaching. Deel 3 gaat over de methodieken en gebruikte instrumenten bij organisatiecoaching. In deel 4 de kunst van het navigeren staan de conclusies, deze brengen eenheid aan in het boek. Het boek is erg de moeite waard vanwege het feit dat de samenstellers van het begin af aan een pracht schema gebruiken waarin de kleuren van de Caluwe staan voor de interventiestrategie die gebruikt wordt. Deze strategie wordt in verschillende fasen ingezet. Ook dit is erg overzichtelijk: 4 fasen, belichten (bewustwording); richten (waar willen we naar toe); inrichten (structuren, systemen) en verrichten (gedrag ontwikkelen) (schema overnemen svp)
In het boek staan verder met voorbeelden theoretische kaders beschreven zoals: het werken met drijfveren; appreciate inquiry, systeemtheorie en senges lerende organisatie, om er maar een paar te noemen. Het is dus een heel compleet boek, anders dan de meeste modellenboeken staan hier ook praktische casussen beschreven die je kunnen helpen als coach/adviseur.
In het laatste deel worden een aantal benaderingen beschreven die specifiek zijn voor de organisatiecoach. Dit zijn:
- de basis is systeemtheorie
- het is positief waarderend
- verricht interventies in omvattende systemen
- het is leren in actie
- leiderschapsontwikkeling
- metaforen
- simulaties en
- systeemdynamica
Er wordt de conclusie getrokken dat dit ook benaderingswijzen zijn die een trainer of een adviseur ook kan gebruiken. Dat lijkt me ook, het is een pracht boek dat diepgang brengt in al het werken van professionals met mensen en organisaties in welke rol dan ook.
